آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی - سال ۱۳۰۱ هجری شمسی،
لطفیان سرگزی آغاز نهضت حضرت امام خمینی (ره) و برنامههای انقلاب را از مساجد دانست و گفت: شاید برخی از مباحث در زمینه جشن ها و برنامه های انقلاب مغفول مانده باشد که به نظر می رسد باید از مساجد جهت ظهور و بروز آنها کمک بگیریم.
خاطرات حجت الاسلام حاج سید هاشم سجادی نسب، امام جماعت آستان مقدس حضرات سیدان الکریمان (علیهم السلام) امامزاده نرمی و برادر شهید سید حسین سجادی نسب
طرح برخی مسائل حاشیه ای و کم ارزش، باعث غفلت از اولویت کشور مانند مساله معیشت می شود و طلاب حوزه علمیه مطالبه گر بهبود شرایط اقتصادی باشند.
بی شعار و بی انکه بخواهیم فقط یک حرفی را از باب همراهی و عاطفی گفته باشیم ما مدیون شهدا، ایثارگران و ازدادگان هستیم، شهدا پرچمداران مقاومت ایثار و دفاع از حقیقت انقلاب اسلامی هستند، جانبازان سند زنده و آزادگان روای صبر و حوصله هستند.
تغییر قبله در حقیقت مراحل مختلف آزمایش و تکامل است و هر یک مصداقی است از هدایت الهی است که انسان را به صراط مستقیم رهنمون می شود.
خاطرات حجتالاسلام آقای حاج شیخ محمد ناصر سقای بیریا
خاطرات استاد لطفیان سرگزی دبیر شورای سیاستگذاری بنیاد مهدویت و نماز
در جنگ شناختی و رسانهای دشمن، یکی از مهمترین وظایف مداحان در جلسات، بیان اشعار با هدف تبیین حق در برابر دشمنان اسلام است.
اصل نظام برای پیاده شدن اسلام به وجود آمده است و مبنای همه فعالیت ها، جهت گیری ها و اهداف ما باید پیاده سازی اسلام عزیز باشد.
در کتابهایی که در مورد شهیدان نوشته میشود، نباید تنها به یک صفحه از زندگینامه و یک عکس اکتفا کرد، بلکه باید در اینگونه کتابها به تحصیلات، خانواده و جایگاه فرد نیز اشاره و اطلاعرسانی شود.
لطفیان سرگزی طراحی و برنامهریزی را از دیگر نکات مهم عنوان کرد و گفت: بر اساس این معارف، باید برنامههایی طراحی شود که پاسخگوی نیازهای جامعه در بازههای پنج، ۱۰ و ۲۰ سال آینده باشد. طراحی این برنامهها باید به گونهای انجام شود که قابلیت تطبیق با شرایط متغیر اجتماعی و فرهنگی را داشته باشد.
جنبه عاطفی و دوستانه این جلسات وجه غالب است و اغلب حاشیه از متن مهمتر است. احوالپرسیها، رد و بدل اخبار، قول و قرارها، آشنایی های جدید همه و همه در جلسات زنان نقش مهمتری از خود برنامه دارد. از طرفی وجه رفتاری و اخلاقی بر وجه آموزهای و نظری غلبه دارد و این ویژگی در مراسم اعتکاف هم به وضوح مشاهده می شود با این تفاوت که جمع زنانه مذکور سه شبانه روز ادامه دارد طبعاً ارتباط و تعاملات عمیق تر میشود اگر چه مقطعی و یکبار در سال.
اما اغلب زنان مبلغ و حوزوی به این نکتۀ مهم بی توجهند و اصرار دارند به سبک مردانه با ارائه سخنرانی های خشک و سنگین با مستمع خود ارتباط برقرار کنند و طبیعی است در این اثنا، دختر نوجوان و جوان حوصله اش سر برود و با گوشی موبایلش مشغول شود یا با بغل دستی حرف بزند. یا زن خانه دار که سواد متوسطی دارد، هاج و واج به چهره سخنران خیره شود و خود سخنران هر چند دقیقه یک بار از مستمعان خواهش کند که توجه کنند و قس علی هذا...
نکته دیگر اینکه بخش قابل توجهی از روحانیون ومبلغین در مواجهه با مخاطب به نوعی خود را در جایگاه تعیین و تکلیف کننده می بینند تا راهنمایی کننده! این نوع نگاه متکبرانه و همراه با تبختر مهمترین مانع ایجاد ارتباط روحی یک مبلغ دینی با مخاطب است؛ مخاطبی که به واسطه فضای مدرن زیست خودبه حجم بالایی از اطلاعات دسترسی دارد و در نتیجه دارای نگاهی پرسشگر شده است و هر فکتی را به راحتی نمی پذیرد. بنابراین در چنین فضایی، مبلغ هوشیار و متواضع به این نیاز به حق مخاطب توجه می کند و فضای تبلیغ را از تک گویی و مونولوگ به گفتگو و دیالوگ میکشاند تا مخاطب خود را درگیر موضوع نماید؛ نه اینکه از طرح سئوال مستمع به وحشت بیفتد یا از قطع شدن جمله اش توسط مخاطب بر آشفته شود؛ چرا که اساساً یادگیری بر مبنای تعامل صحیح میان معلم و متعلم تحقق می یابد.
محافظه کاری و احتیاط در طرح مسائل چالشی حوزه دین و سیاست و نداشتن نگاه انتقادی به مسائل جامعه دینی، یکی از موانع مهم تعامل سازنده مبلغین دین با مردم است؛ این در حالی است که می دانیم تاریخ تشیع مشحون از نام علمایی است که شجاعت، آزادگی ، عدم وابستگی به قدرت ، ثروت و جاه دنیا جزو ویژگی های بارز آنها بوده است.
از سبک و نوع محتوای ارائه شده در ایام تبلیغی اعتکاف که بگذریم، موضوع مهم اخلاق مبلغ و صبر، مناعت طبع و مدارا نمودن با معتکفین است؛ مخاطب و مستمعی که ساعتها از محیط مألوف خانه و آسایش و رفاه آن محروم شده و با افرادی که معمولاً هم غریبه محسوب میشوند در یک فضای محدود قرار گرفته است و بخاطر کمبود خواب و احساس ضعف ناشی از روزه داری، حوصله چندانی برای شنیدن سخنرانی ها و مواعظ طولانی و کسل کننده را ندارد.
واقعیت میدان اما نشان گر کمبود و خلاء مبلغانی است که به لحاظ اخلاقی قدرت جذب مخاطب به ویژه نوجوانان و جوانان را داشته باشند. گذراندن دوره های طولانی آموزشی در حوزه، مشکلات معیشتی و شغلی و ارتباطات کم چهره به چهره با محیط های عمومی مثل مساجد باعث فاصله داشتن آنها از جامعه هدف برای تبلیغ است.
از این رو با فرارسیدن ایام تبلیغی اعتکاف و راهی شدن مبلغین به مساجد؛ به جز بر پایی جلسات کوتاه فرمایشی، شاهد ارتباط معرفتی عمیق میان مبلغین و مخاطبین معتکف نیستیم....
بخش اعظم این عدم توفیق؛ به هژمونی گفتمانی، نگاه از بالا و نداشتن همدلی کافی قشر طلبه و روحانی برای پیوستگی باآحاد مختلف جامعه برمی گردد.
. نظر شما چیست
روحانیت مبارز ایران، داستان مردانی است که عمامههایشان پرچم مقاومت شد و قدمهایشان نقشه راه آزادی. آنها که از محراب عبادت تا سنگر شهادت، راهی جز خدمت به مردم و مبارزه با ظلم نشناختند.
حکومت پیغمبران و اولیاء الهی حکومتی مردمی بود؛ که مردم نه تنها در ابعاد سیاسی و تصمیمگیری که فراتر از آن در ساحت اجرایی حضور داشته و نقش آفرینی مستقیم مردم خالق اتفاقات بسیاری بوده است و دولت در مقام تسهیلگر فعالیت مینموده و هیچ اتفاقی در امتهای پیشینی که تحت ولایت ولی خدا بودهاند بدون نقش آفرینی افراد آن امت شکل نمیگرفت و هیچ خاستگاهی در مقام جداسازی حاکمیت و مردم نبوده و حاکمیت و مردم ید واحدهای بودند و اختلافی در میانشان نبود.
استفاده از جلسات حل تمرین، دارای فواید متعددی است که به بهبود فرآیند یادگیری و تدریس کمک میکند.
خادمان نماز جمعه در واقع خادمان امام زمان (عج) هستند و هرچه به ظهور امام زمان (عج) نزدیک میشویم احساس تکلیف ما بیشتر میشود؛ در فتنههای آخرالزمان ما باید احساس مسئولیت بیشتری کنیم و یاران امام زمان (عج) را افزایش دهیم.
دوره تربیت مربی تخصصی مهارتهای پاسخگویی و بیان احکام پرکاربرد بانوان
دشمنان به دنبال کم رنگ کردن واقعه بزرگ انقلاب اسلامی در بین جوانان و نسل امروز ایران هستند.
بسم الله الرحمن الرحیم
انا لله و انا الیه راجعون
ارتحال روحانی خدمتگزار، حجتالاسلام والمسلمین آقای سید مهدی فال اسیری رحمت الله علیه از روحانیون برجسته استان فارس و شهرستان نی ریز موجب تألم و تأثر گردید.
آن عالم بزرگوار سالها در مقام تدریس و مدیریت در حوزه علمیه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف شهرستان نیریز به تربیت طلاب علوم دینی و ترویج معارف مکتب اهل بیت علیهم السلام اهتمام داشت و در آن منطقه با انجام خدمات فرهنگی، اجتماعی و خیریه منشأ اثرات ماندگار بود.
اینجانب رحلت آن روحانی گرانقدر را به مردم شهرستان نی ریز، حوزههای علمیه استان فارس و همه بازماندگان و وابستگان به آن مرحوم تسلیت عرض میکنم و از خداوند متعال برای ایشان، رحمت و مغفرت و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت دارم.
خاطرات شهید محمد علی لطفیان سرگزی موسس کمیسیون آموزش عمومی قرآن کریم پیشگام در توسعه فرهنگ قرآنی
خاطرات حجتالاسلام والمسلمین آقای سید مهدی فال اسیری -استان فارس -شهرستان نی ریز
روحانیت از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون با نثار خون ریشههای انقلاب اسلامی را آبیاری و مستحکم نموده است.
حجاب و عفاف عاملی برای حفظ شخصیت فردی و امنیت اخلاقی جامعه است. رعایت حجاب شرعی نه تنها واجب است بلکه به سلامت روانی و اجتماعی خانوادهها نیز کمک میکند.
کارگاه مبانی پاسخ به سوالات ماورائئ، دعانویسی، سحر و جادو، طلسم، بخت گشایی و راه های تسلط اجنه و شیاطین
شهید محمد علی لطفیان سرگزی در عین جوانی اما یک نظریه پرداز بود.
منظور از ستّه ایام (شش روز) در سوره مبارکه «حدید» و همچنین در سوره «اعراف»، آیه ۵۴ اشاره به شش دورانی است که در آنها آسمان ها و زمین شکل گرفته و این نظامات و تشکیلات وجود یافته است.
یک قرن از تأسیس حوزه علمیه قم میگذرد؛ نهادی که با تأسیس آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی در سال ۱۳۰۱ هجری شمسی، نقطه عطفی در تاریخ علم و دین اسلام رقم زد. این حوزه با هدف پاسخگویی به نیازهای دینی و اجتماعی آن زمان، به یکی از مهمترین مراکز علمی و فرهنگی جهان اسلام تبدیل شده است.
اعتماد به جوانان و سپردن کارهای بزرگ به آنان موجب بروز استعداد و جهش در پیشرفت کشور است.
نواب صفوی از زمینه سازان پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود، گفت: تمام کسانی که اطراف امام راحل بودند، همان افرادای بودند که کنار نواب صفوی بودند.
شهادت امثال محمد علی لطفیان سرگزی ، نماد جانفشانی در راه عدالت است
خاطرات مرحوم لطفیان سرگزی دبیر انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ مهدوی
تا میتوانید در مساجد که سنگرهای انقلابند حضور یافته و قرآن بخوانید و نمازهایتان را به وقت و در مساجد بخوانید.
باید دلسوز مردم باشیم و برای افزایش رضایتمندی آنان تلاش کنیم.
باید نسل جوان را با ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی و همچنین نقش زنان در تأمین آرامش و امنیت جامعه آشنا کرد که در این راستا دهه فجر فرصت مناسبی برای تحقق این امر است.
تنها چیزی که میتواند انسان را در همه سختیها نجات دهد پناه بردن به خداوند، قرآن و ائمه(ع) است، در غیر این صورت انسان زیر بار هر مشکلی کم میآورد.
کلام علی(ع) تفسیر و بیانکننده کلام خداوند است. سؤال این نیست که بشر امروز از کلام علی(ع) چه چیزی را نیاموخته، بلکه سؤال این است که بشر امروز از کلام علی(ع) چه بهره عملی برده و آنچه را آموخته چرا عمل نمیکند؟
تفسیر « حکیمانه تبیین» حیات کریمانه است
فلسفه غم و غصه نیست بلکه شادی است و به قول ابنسینا ابتهاج مطلق است به دلیل آنکه خداوند بهجت و وجد مطلق است.
تفسیر حکیمانه لطفیان سرگزی یک پله بالاتر از تفسیر است و به سمت تبیین حرکت میکند، یعنی حقایق الهی را از پردههای قرآنی باز و روشن میکند و یک بیانی را برای بشر ایجاد میکند که بشر نوع دیگری از زیست را تجربه کند.
پیام تسلیت استاد لطفیان سرگزی در پی شهادت حججالاسلام رازینی و مقیسه
«بسم الله الرّحمن الرّحیم
«مِّنَ ٱلمُؤۡمِنِینَ رِجَال صَدَقُواْ مَا عَٰهَدُواْ ٱللَّهَ عَلَیه فَمِنهُم مَّن قَضَىٰ نَحبَهُۥ وَ مِنهُم مَّن یَنتَظِرُۖ وَمَا بَدَّلُواْ تَبدِیلا
شهادت مظلومانه دو قاضی شجاع و انقلابی قوه قضائیه، آیتالله علی رازینی و آیتالله محمد مقیسه، ملت ایران، بهخصوص مجموعه دستگاه قضا و حوزههای علمیه را داغدار کرد.
این دو شهید عزیز سالها در خط مقدم مبارزه با ظلم، تلاش کردند و تا آخرین لحظات عمر شریف خود نیز در راه تحقق عدالت قدم برداشته و در نهایت با تقدیم خون خود، آخرین برگ از زندگیشان را اینگونه باشکوه ورق زدند.
مردم دارالمؤمنین و دارالمجاهدین همدان خدمات و مجاهدتهای شهید رازینی را در عرصههای مختلف همچون ریاست کل دیوان عدالت اداری، ریاست دادگاه ویژه روحانیت و نمایندگی مردم همدان در چهارمین دوره مجلس خبرگان رهبری فراموش نخواهند کرد و قدردان این تلاشها هستند.
اینجانب شهادت این دو قاضی متعهد و مخلص را به محضر رهبر معظم انقلاب، خانوادههای محترم ایشان، دوستان و ملت بزرگوار ایران اسلامی تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال برای این شهیدان علو درجات و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم و از دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی نیز این انتظار وجود دارد تا ابعاد این جنایت تروریستی را بهصورت دقیق، بررسی و در راستای پیشگیری از وقوع مجدد آن اقدامات لازم را انجام دهند.
... بنا به فرموده پیامبر اکرم(ص) قبر به انسان پنج موعظه میدهد و اولین آن این است که قبر میگوید من خانه تنهایی هستم و هر کسی قصد آمدن به این خانه را دارد، باید همراه و همدمی داشته باشد که بهترین انیس انسان در خانه قبر تلاوت قرآن کریم است.
لطفیان سرگزی از نمونههایی بود که خیلی کم پیدا میشود، اصلاً اهل دنیا نبود؛ تا جایی که یادم میآید، همیشه درگیر درس، انقلاب و تظاهرات بود؛
حفظ هویت دینی مأموریت درجه یک حکومت اسلامی است، -: بهترین و مهمترین راه حفظ هویت دینی در جامعه، آگاهسازی است. ... همین آگاهسازی و جهاد تبیین موجبات حفظ هویت دینی در جامعه را فراهم خواهد کرد.
خاطرات جانباز - زینالعابدین رضوی خرم، استاندار جهادی و انقلابی آذربایجانشرقی
مرزبانان با همت و غیرت مرزنشینان میتوانند امنیت را به ارمغان آورند.
پاسداری از اعتماد مردم به نظام حکمرانی اصلیترین وظیفه مدیران است،
ایثارگران و آزادگان، یادگاران دوران دفاع مقدس همیشه در صحنه بوده و صبر و رشادتهای آنها در تاریخ ماندگار است.
خاطرات شهید والامقام صیدعسگر مروتی خادم افتخاری آرامستان امام جعفرصادق(ع) روستای زرینچغا- لرستان -خرمآباد
خاطرات شهرام میراب اقدم، مستندساز
مردم نشان دادند همچنان که در عرصه هنر و ادب در قله هستند، در عرصه انس با معبود در قله عبادت قرار دارند.
انضباط بر بازار یکی از اقدامات مؤثر در آرامش مردم بوده و یکی از بهترین راههای شناسایی سودجویان و گرانفروشان این است که خود مردم هم بر بازار نظارت داشته باشند.
خاطرات مدیر اداره قرآن و حدیث حوزههای علمیه
مراد از فراتاریخی بودن قرآن یعنی اینکه قرآن به زمان و مکان و شرایط خاصی اختصاص ندارد و مستنداتی در قرآن به کار رفته است که به واسطه آن میتوان مرجعیت علمی قرآن را ثابت کرد.
در خطبه ۱۶۴ نهجالبلاغه امام علی(ع) به سراغ ضوابط کلى و عمومى براى پیشوایان عادل مىرود و سپس به ذکر صفات پیشوایان گمراه مىپردازد تا از این طریق، مسیر صحیح را به خلیفه نشان دهد.
خاطرات شهرام میراب اقدم، مستندساز
حوادث وسیله آزمایش انسانهاست
طرح حمایت و تقویت جلسات محلی قرآن کریم در حال انجام است، -: دبیرخانه حمایت و ساماندهی جلسات قرآن در این اتحادیه با همکاری نهادهای فرهنگی و قرآنی در سطح استان تشکیل شده است.
لطفیان سرگزی قرآنپژوه و مفسر قرآن، در قسمت نخست از ترجمه و تفسیر آیات ۱ تا ۴۳ سوره «عنکبوت»، با بیان اینکه حوادث را تصادف نپنداریم، چراکه همه اسباب آزمایش ماست، گفت: دلیل آزمایشهای الهی، عینی و محقق شدن علم ازلی خداوند و جدا شدن مؤمنان واقعی و شکوفاشدن استعدادهای درونی و به فعلیت رسیدن آنهاست.
روایتگر گوشهای از تلاشهای شهید حسن تهرانی مقدم، پدر موشکی ایران در زمان جنگ
خاطرات علامه طبرسی از مفاخر مازندران و حوزههای علمیه -از روستای افرا بالاتجن قائمشهر
پیامبر اکرم(ص) از هر فرصتی برای آموزش مبانی دینی و هدایت مردم استفاده میکرد و حتی در شرایطی که میتوانست از نادانی و ناآگاهی آنها به نفع گسترش رسالت خود بهرهبرداری کند، ترجیح داد با صداقت و روشنگری، مسیر درست را به آنان نشان دهد.
خاطرات سردار شهید «علی (حمید) خدادی» از فرماندهان و افسران دوران دفاع مقدس،
خواندن قرآن تنها به معنای تلاوت لفظی نیست، بلکه فهم عمیق و بصیرت در درک آیات آن است که میتواند مسیر زندگی فرد را تغییر دهد. قرآن باید با دیدی روشن و آگاهانه خوانده شود تا مفاهیم آن در زندگی روزمره بهکار گرفته شود و به حل مشکلات فردی و اجتماعی کمک کند.
ما باید طرح تفسیر حکیمانه لطفیان سرگزی را به میدان تبیین دستاوردهای انقلاب، تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی تبدیل کنیم.
تنها کتاب غیرالهی که بیش از هزار سال است که بدون تحریف باقی مانده «شاهنامه فردوسی» است که همچنان بدون تغییر است به این دلیل که در شاهنامه توصیههای بسیاری به عدالت و اعتدال شده است از جمله اینکه به حاکمان سفارش شده برای تداوم حکومت باید عدالت و اعتدال را برای مردم رعایت و با مهربانی رفتار کنند.
قرآن کریم، نه تنها یک کتاب آسمانی، بلکه راهی است برای رسیدن به حقیقت و درک عمیقتر از زندگی. در دنیای امروز، شناخت قرآن و درک معانی آن برای هر مسلمان، از اهمیت ویژهای برخوردار است. برای آنکه قرآن به درستی و با بصیرت خوانده شود، باید نگاه عمیقتری به مفاهیم آن داشت و از سطح ظاهری عبور کرد. در این میان، فعالیتهای قرآنی میتواند به عنوان ابزاری موثر، جامعه را به فهم و عمل به دستورات الهی نزدیکتر کند.
نسل امروز نیازمند درک حرفهای ماست و ما بهشدت نیازمند متوجه شدن حرفهای آنها هستیم؛ در این میان بهترین بستر برای گفتوگو کتاب و ادبیات است.
دشمنان ملت ایران بدانند ما در راه هدف از مرگ و شهادت نمیترسیم و تهدید و ارعاب کوچکترین خللی را در عزم و اراده ما در مسیر حق و حقانیت بوجود نمیآورد که «اَلْقَتْلُ لَنا عادَةٌ وَ كَرامَتُنَا الشَّهادَةُ».
خاطرات شیخ احمد کافی، روحانی مبارز و تأثیرگذار تاریخ معاصر،
بهرهگیری از ظرفیت بقاع متبرکه برای آگاهسازی جوانان
مقبولیت معلم و اشتیاق مخاطب در تعلیم و تربیت موفق نقش بسیار خوبی دارد و این دو مؤلفه در تربیت انسان، بسیار تاثیرگذار هستند.
لطفیان سرگزی با بیان اینکه مساجد میتوانند محور فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی محلات باشند، گفت: ائمه جماعت بایستی مساجد را به عنوان یک قرارگاه عملیاتی و نقطه آغاز حرکتهای مردمی در نظر بگیرند.
عامه مردم هستند که مملکت را اداره میکنند و اگر اقبال نکنند، حتی امیرمؤمنان(ع) نیز خانهنشین میشود؛ بنابراین باید رضایت عامه مردم را جلب کرد، به آنها احترام گذاشت و کارشان را راه انداخت.
لطفیان سرگزی با بیان اینکه کمک به ارزان شدن زیارت، با فراهم کردن شرایط و استفاده از توانمندیهای منطقهای، کاری بسیار ارزشمند است، گفت: نگاه ویژه به توریسم اسلامی و زیارتی مسئله بسیار مهمی است و مشهد به تنهایی میتواند مرکز تغییر و تحول ویژه باشد.
لطفیان سرگزی در پاسخ به اینکه در انجام اعمال ما از کجا بدانیم خدا به چه چیز راضی است یا نیست؟ گفت: خداوند برای این شناخت و تشخیص ما پیغمبر و کتاب قانون که قرآن است را فرستاده که ما به آن عمل کنیم و بهطور کلی هم چهار راهنما را قرار داده که عقل، فطرت، پیغمبر و کتاب الله است.
آیتالله شهید محمد علی لطفیان سرگزی به رتق و فتق امور معنوی و مذهبی مردم پرداخت و درس تفسیر برقرار کرد و نقش بسیار مهمی در مبارزه با نظام ستمشاهی و کمک به نهضت امام خمینی(ره) ایفا کرد.
همه کسانی که در نظام اسلامی مسئولیت دارند باید مردمدار باشند چراکه این روحیه خصیصه بارز امامین انقلاب بود.
شبکه وکلای جهادی برای حمایت از آمران به معروف راهاندازی میشود.
راز و رمز ماندگای محافل خانگی قرآن که برخی از آنها بیش از ۵۰ سال قدمت دارند مردمی بودن و خودجوش بودن آن است.
لطفیان سرگزی در سخنرانی خود با مروری بر احوالات آیتالله سیداحمد خوانساری، توضیح داد که چگونه ایشان به درخواست بازاریان توسط آیتالله بروجردی به تهران آمد و در مسجد سید عزیزالله مستقر شد.
: آیتالله خوانساری به رتق و فتق امور معنوی و مذهبی مردم پرداخت و درس مکاسبی در بازار برقرار کرد و نقش بسیار مهمی در مبارزه با نظام ستمشاهی و کمک به نهضت امام خمینی(ره) ایفا کرد.
سیداحمد خوانساری از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم قمری بود. وی از شاگردان آخوند خراسانی، سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی، میرزای نائینی و آقا ضیا عراقی و از معدود مراجعی بود که در دوران مرجعیت خود در حوزههای علمیه معروف نبود و قبل از مرجعیت ساکن تهران شده بود. مرجعیت او بعد از درگذشت آیت الله بروجردی آغاز شد.
تاجران و بازاریان از آیت الله بروجردی خواستند که شخص باکفایتی را به عنوان امام جماعت مسجد معرفی کند. به این ترتیب آیتالله خوانساری به توصیه آیتالله بروجردی و به اصرار فراوان مردم به تهران رفت و امام جماعت مسجد سیدعزیزالله شد. ایشان از همان سال تا پایان عمر در این مسجد به اقامه نماز، تدریس فقه و اداره امور دینی پرداخت. آیتالله خوانساری در مدت اقامت در تهران، این مسجد را به محلی برای اقدامات سیاسی و اجتماعی تبدیل نمود.
اعتکاف چگونه به خودسازی کمک کرده و چه تأثیری بر کاهش استرس و اضطراب در زندگی مدرن دارد؟
اعتکاف فرصتی برای خدایی شدن و تمرینی برای خدایی زیستن است. دراین عبادت که معجونی از عبادت هایی چون نماز،روزه،امربه معروف ونهی ازمنکراست ،روح آدمی صیقل می یابد و چنان صفایی به روح و دل می بخشد که گویی انسان باهمه ی وجود نورانیت خدایی شدن را درک می کند.این تاثیرات شگرف بدین دلیل است که معتکف خالصانه و داوطلبانه برای اظهار عبودیت و ارادت به پیشگاه معبودش درخانه او حاضر میگردد و در فرصت و خلوتی ناب که ایام البیض نام گرفته است خاضعانه دربرابر معبود اظهار بندگی و تذلل نموده و برای یکسال وچه بسا یک عمر توشه و ذخیره معنوی برمیگیرد.
در دنیای پرشتاب امروز، اعتکاف به عنوان یک پناهگاه امن برای آرامش روح و روان انسانها عمل میکند. این عبادت با ایجاد فرصتی برای خلوت و انس با خدا، به افراد کمک میکند تا به خودشناسی و خداشناسی برسند.
اعتکاف چگونه به تقویت روحیه جمعی و همدلی در جامعه کمک کند؟
علاوه برتاثیرات فردی اعتکاف که می توان به پاکی ازگناه وتوبه از گناهان گذشته وفرصتی طلایی برای تامل وتفکر اشاره نمود ؛تاثیرات به سزایی درجامعه وزندگی اجتماعی افراد نیز داشته وازآن جمله میتوان به احیای سنت رسول خدا(صلی الله علیه وآله)درجامعه مسلمین اشاره کرد، که به برکت این سنت حسنه ،افراددربستری مناسب وتاثیرگذار به احیای فرایض دینی وهمنشینی باپاکان پرداخته ودراین مجال میتوانندازهمفکری ومصاحبت با نیکان در حل مشکلات اجتماعی بهره مندگردند.
فریضه معنوی اعتکاف چه پیام هایی برای جامعه امروزی دارد؟
اضطراب واسترس که مهمترین ره آورد دنیای مدرن کنونی است درسایه عباداتی چون اعتکاف درمان پذیرخواهندبود ،چراکه دراعتکاف ارتباط بنده باخالق قوی ومستحکم میگردد وبنده احساس میکند که پشتیبانی محکم چون معبود خودداردپس جایی برای نگرانی درقلبش باقی نخواهدماند،همچنین بافرصت خلوتی که فرددراعتکاف پیدا میکندفارغ از دل مشغولیهای روزمره بیشتر به خدای خود می اندیشدوباهمه ی وجوددرمی یابد که"لاموثرفی الوجودالاالله" واین معرفت برای درمان هراسترسی کارساز ومعجزه گر است.چراکه ریشه ی همه ی استرسها ،دوری جستن ازآغوش امن الهی است واعتکاف فرصتی طلایی برای آرام گرفتن درآغوش پرمهر خداست.
چگونه می توان از فضای معنوی اعتکاف در زندگی روزمره بهره برد؟
۱. سه روز انجام تکالیف اختیاری و با هدف تقرب به خالق، خود به خود موجب خو گرفتن با سبکی از زندگی می شود که به ما یاد می دهد در طول عمر تماما به فکر خوردن و خوابیدن و جمع کردن اموال نباشیم، در حقیقت نماز و روزه و ذکر و دعا و شب زنده داری و انجام این امور در محیطی سالم و در کنار دیگران همه و همه موجب خودساختگی روحی و جسمی می شود که خروجی آن به واسطه ی حال خوب معنوی به دست آمده، دوری از دغدغه فکری و روانی در امورات دنیوی که تماما استرس و اضطراب است می شود.
۲ . اعتکاف تمرین با هم بودن و با هم به تلاش کردن برای به خدا رسیدن است، خودسازی معنوی در کنار هم منجر به این خواهد شد که تنها به فکر خودمان نیستیم، در شیوه ی عبادت و بندگی به همدیگر اگر مطلبی را یاد گرفته باشیم یاد می دهیم و متذکر می شویم، بر سر سفره ی سحر و افطار به خورد و خوراک همراهان کمک می کنیم، در لحظه های حساس عبادت و تهجد ملتمسانه به دیگران درخواست دعا می کنیم که اینگونه دلها به هم نزدیک می شود و منجر به واعتصموا بحبل الله جمیعا می گردد.
۳. با هم و در کنار هم، مسجد و محله و شهر و کشور و منطقه ی خود را با تمسک به درگاه الهی و اخذ آموزه های اهل بیتی نورانی و پاک کنیم و زمین را همدل و همراه و پاکسازی کنیم برای تشریف فرمایی منجی عالم بشریت تا راه سعادت و رسیدن به خدا تماما و کمالا میسر گردد.
۴. از اعتکاف هرچه به دست آوردیم و یاد گرفتیم در زندگی جاری و ساری کنیم تا حسی که در محل اعتکاف به دلمان نشست به اهل خانواده مان هم منتقل شود.
انقلاب اسلامی چگونه به احیای فرهنگ اعتکاف در جامعه کمک کرد؟
انقلاب اسلامی با پرداختن به روش و منش اهلبیت علیهم السلام توانست جماعات مسلمین را پویایی و محتوا ببخشد و محافلی مثل اعتکاف را از رده ی سنی سالخوردگان به جوانان مبدل نماید.
ارزش و عظمت زینب کبری(س)، به خاطر موضع و حرکت عظیم انسانی و اسلامی ایشان بر اساس تکلیف الهی است.
حضرت زینب(س) در خطبه تاریخی خود، نه تنها به مظلومیت اهل بیت (ع) اشاره کرد بلکه به اهمیت حجاب و عفاف نیز تاکید نمود و با کلامی رسا، یزید را به چالش کشید.
لطفیان سرگزی با اشاره به زندگی پربرکت حضرت زینب (س)، راضی بودن به رضای خدا، شکرگزاری و صبر را از جمله مهمترین ویژگیهای اخلاقی این بانوی بزرگ دانست.
حضرت زینب (س) پس از واقعه کربلا، با شجاعت و صلابت تمام، پیام عاشورا را به گوش جهانیان رساند و با سخنرانیهای خود، ظلم و ستم یزیدیان را افشا کرد.
حضرت زینب (س) در سختترین شرایط اسارت، همواره به حجاب و عفاف خود پایبند بودند و به این ترتیب، الگویی بیبدیل برای زنان در همه اعصار شدند.
مامون عباسی خلیفه زیرکی بود بسیار در راه شیطانی و اهداف شیطانی باهوش بود، او مروری در تاریخ کرد و دید هر کدام از امامان معصوم که شهید شدهاند شعار وجودی آنها گستردهتر و وسیعتر شده، پیام آنها بازتاب گستردهتری در میان جامعه پیدا کرده است و به همین دلیل امام رضا (ع) را به خراسان کشاند تا به خیال خودش هم امامت را ساقط کند و هم با زیرکی ولایت عهدی را به امام رضا (ع) پیشنهاد داد تا آن حضرت را محدود کند، از جمله کسانی که حضرت امام رضا (ع) را در هدف مقدسش یاری و کمک کردند احمد بن موسی (ع) و حضرت فاطمه معصومه (س) بودند و نقش این ۲ امامزاده واجب التعظیم غیرقابل انکار است.
وی در ادامه با تصریح بر اینکه حرمهای اهل بیت (ع) مکان جریان هدایت و صحیح بشر را جلوهگری میکند، اضافه کرد: این حرمها چون منسوب به اهل بیت رسول (ص) است قداست پیدا میکنند و شأن آنها باید حفظ شود مانند مساجد، قرآن کریم و مراکزی که به سرچشمه الهی منسوب هستند.
: رژیم کودک کش صهیونیستی در آغاز جنگ چندین راهبرد اصلی را اعلام کرد که به هیچکدام از آنان نرسید و حتی نتوانست یک اسیر هم آزاد کند و با خفت و ذلت تن به آتش بس داد.
وی با بیان اینه باید رهرو راه پیامبر اکرم (ص) و اولاد مطهر ایشان هم باشیم، مطرح کرد: انتساب اگر همراه با عمل و پیروی و تبعیت باشد فضیلت دارد همانگونه که این امامزادگان معظم ما منتسب به پیغمبر اکرم هستند، پس احترام به فرزندان پیغمبر احترام به رسول خداست و احترام به فرزندان امامان معصوم (ع) احترام به خود امامان معصوم است، حرم های مطهر امامزادگان مرکز ارتباط انسانها با خدا و حلقه وصل انسانها با حقیقت و نور قرآن است، باید خدا را سپاس بگوییم که این مشعلهای فروزان و نورانی و الهام بخش و حیات آفرین را در اختیار داریم، گرد این عزیزان بچرخیم، الهام و درس بگیریم.
وی راه امامزادگان را راه انسانیت و مقاومت برشمرد و گفت: این امامزادگان درس انسانیت، درس سبک زندگی اسلامی، درس مقاومت و پایداری، درس مبارزه با ستمگران و درس اخلاق را به ما یاد میدهند، در این مکان مقدس یاد کنیم از شهدای ۲ حمله تروریستی به آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع) که ناجوانمردانه خون پاکشان را تروریستها جنایتکار بر زمین ریختند.وی با بیان اینکه شاهچراغ نماد مقاومت و انقلابیگری است، این مکان مقدس قبل از انقلاب مرکز فریاد مردم در برابر ستمگران دوران طاغوت بوده است.تولیت آستان قدس رضوی در بخش دیگری از صحبتهای خود با اشاره به این موضوع که اختلاف افکنی، هراسافکنی، یأس آفرینی سه راهبرد دشمن درباره ملت ایران است، افزود: نباید در تشخیص مسائل فرعی و اصلی دچار اشتباه و خطا شد و مسائل فرعی را جای مسائل اصلی قرار داد از دشمن اصلی غافل شد.
: رهبر انقلاب فرمودند راهبرد مهم دشمن مسئله اختلاف افکنی است و اگر اشکالات و نارساییهای باشد، نباید آنقدر در آن دمیده شود که موجب چنددستگی در جامعه شود.اختلاف افکنی و هراسافکنی و دشمن را بزرگ کردن اشتباه است، شما مشاهده کرده اید که این جنایتکاران در غزه و لبنان چه جنایاتی را مرتکب شدند ولی اگر یک ملت، یک امت، یک جمعیت در مقابل این دشمن ید واحده باشند دشمن هیچ غلطی نمیتواند انجام بدهد، همینهایی که قرنها فریاد حقوق بشر و حقوق انساندوستی را سر میدادند این همه جنایت در غزه انجام دادند و در سکوت محض، کشورهای اروپایی و آمریکا، جنایتکاران صهیونیست را حمایت کردند، هم حمایت تسلیحاتی هم حمایت تبلیغاتی و هم حمایت سیاسی که این نشان از خوی وحشی گری آنان است.
* مسئولین فرهنگی ما در بخش نماز وظیفه دارند ، پیشنهاد شما در این خصوص چیست که بحث نماز در جامعه بهتر شود؟
خدمت مسئولین ۲-۳ نکته عرض میکنم. نکتهی اول این است که؛ «أَوَّلُ مَا یُحَاسَبُ الْعَبْدُ عَلَیْهِ الصَّلَاة»؛ اولین سؤال روز قیامت نماز است. نه نمازی که بگویند: تو نمازت را خواندی یا نخواندی؟ تیک بزنند و تمام شود. از اقامهی نماز سؤال میشود. اقامهی نماز یعنی تلاش کردن برای نمازخوان کردن جامعه. سؤال اول از یک مسئول مملکت در هر پستی که هست این است که تو در آن پستی که بودی، برای نماز چه کردی؟
* بعضی از مسئولین میگفتند ما مسئول بهشتی شدن مردم نیستیم.
کسانی که گفتند: ما مسئول بهشتی شدن مردم نیستیم، روز قیامت از آنها سؤال میپرسند که آیا شما برای اقامهی نماز کاری کردید؟ کلید بهشت نماز است. شما چطور میگویید که من مسئول نیستم؟ این یک نکته است.
نکتهی دوم اینکه: اگر ستون فقرات خیمهی اسلام نماز است و «الصلاة عمود الدین»، ستون فقرات بودجهای که شما میریزید باید برای نماز باشد. قرآن میفرماید: «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ»[۳]؛ کسانی هستند که اگر در زمین قدرت پیدا کنند، اولین کارشان این است که اقامهی نماز میکنند. در یک ارگانی قدرت پیدا میکنند، مدیر میشوند، مدیر مدرسه میشوند، مدیر اداره میشوند، مدیر شهر میشوند، استاندار میشوند، اولین کاری که میکنند اگر انسان خوبی باشند برای نماز تلاش میکنند.
شهید صیاد شیرازی از پادگانها دیدن میکرد که: وضعیت خواب این پادگان چطور است؟ خوراکش چطور است؟ پرسید: در نمازها شرکت میکنند؟ گفتند: در نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا شرکت میکنند ولی نماز صبحها کمرنگ است، مثلا اگر اینجا ۲۰۰۰ سرباز دارد برای نماز صبح ۵۰ نفر میآیند و برای نمازهای دیگر همه میآیند.
شهید صیاد گفت: کادر و سرباز فردا صبح برای نماز صبح در نمازخانه باشند و من با آنها کار دارم. قدرت دارد و از قدرتش برای اقامهی نماز استفاده میکند.
شما حساب کنید ۲۰۰۰ سرباز پوتینها را واکس بزنند و همه نیم ساعت قبل از نماز صبح، نشسته باشند که آقا گیر ندهد و با من چه نکند. نگاه کرد و دید که همه نشستهاند. گفت: آقا؟ گفتند: بله؟ گفت: من یک فرماندهی شما هستم و گفتم: برای نماز تشریف بیاورید، همه آمدید، وقتی فرماندهی کل میگوید چرا نمیآیید؟ جدا از آنکه به ظاهر نمازخانه میرسد، خودش برای دعوت به نماز سخنرانی هم میکند که من امروز به خانهام نمیروم و تا نماز صبح میمانم تا ببینم که وضعیت نماز صبح چطور است.
اقدام عملیاتی هم مورد بعدی است. یک شهید بزرگواری که نام ایشان را فراموش کردهام، ایشان شهردار یک شهری شده بود. وارد شهرداری شد و پست را تحویل گرفت و گفت: نمازخانه دارید؟ گفتند: نداریم. اول انقلاب که نمازخانه نداشتند. گفت: این اتاق بزرگ است، همین اتاق برای نمازخانه باشد. موکت بیاورید. میگفت: موکت آوردند و صندلیها را کنار زد و گفت: از این به بعد همینجا در دفتر مدیر نماز میخوانیم.
یعنی من چه میکنم؟ بودجهای که میریزید کجا بودجه میریزید؟ بنده دو سال قبل بودجههای مجلس شورای اسلامی را نگاه کردم و دیدم که بودجهی سرانهی هر مسجد ما ۵۰۰ هزار تومان در یک سال است. پول بستنی است. کسی میخواهد برای بچهاش بستنی بخرد در سال بیشتر از این مبلغ میشود، شما چه توقعی دارید؟ بودجه زیر دستتان است. استاد قرائتی میفرمایند: هر چقدر بودجه برای نماز هزینه نکنید، باید در جای دیگر هزینه کنید، باید در زندانها هزینه کنید.
حضرت امام کاظم(ع) فرمودند: «من لم ینفِق»؛ هر کسی در راه اطاعت خدا و حق انفاق نکند و پولش را خرج نکند، خداوند طوری برای او برنامه میریزد که دو برابر آن مبلغ را در باطل خرج کند.
هر چقدر اینجا خرج نکردید در بحث طلاق، در بحث بزههای اجتماعی و آنجا باید خرج کنید، پس بهتر است که در اینجا خرج کنید و خودتان هم اهل نماز شوید. اگر دوست دارید کار شما با برکت شود با نماز انجام خواهد شد.
یک سؤال این است که من چه به او بگویم که نماز بخواند. این یک بحث است. بحث دیگر اینکه من چه رفتاری داشته باشم. رفتار خیلی مهم است.
یکی از شیوههای ما در دعوت به نماز شیوهی اخلاقی است. بیش از آنکه استدلال پیامبر خدا(ص) در دعوت دیگران به دین کارگر باشد، اخلاق ایشان تأثیر داشت.
قرآن میفرماید: «وَلَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ»[۱]؛ اگر تو غلیظ القلب بودی، همه از دور تو پراکنده میشدند. پس اگر خوش اخلاق باشیم همه جمع میشوند. شخصی بینماز بود و به من میگفت: حاجآقا! من سرویس شما هستم و هر جایی که خواستید بروید من ماشین میآورم و برویم. ببینید باید کاری با آنها بکنید که آن فرد بینماز هم دوست داشته باشد که با ما نشست و برخاست کند. اخلاق خیلی مهم است. شیوهای که مرحوم ابوترابی در زندانهای عراق داشت. بعضی از اسرا بودند که لب مرز اینها را به اسارت درآوردند؛ این افراد بسیجی که نبودند، اینها را گرفته بودند و اسیر شدند و بینماز هم بودند. مرحوم ابوترابی در خاطراتشان این را دارند که با اخلاق زیبا اینها را اهل نماز کردند. اخلاق زیبا بسیار میتواند مؤثر باشد، چون اخلاق، کار کردن روی قلب است و استدلال کار کردن روی مغز است.
امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «القلب سلطان الجوارح»؛ قلب پادشاه است. استدلال عقلی هم داشته باشید ولی بیشتر همّ و غم ما روی اخلاق زیبا باشد.
استدلالهایی هم که میتوان با جوانان انجام داد را داشته باشیم، ببینیم که نماز نخواندن آنها به خاطر عقده است؟ به خاطر کینهای است که از نظام دارند و یا از نماز دارند؟ مثل اینکه خدا این حاجت من را نداده است. یا به خاطر این است که اطلاعات ندارند، یک گرهی در ذهنشان است و اگر به آن گره جواب دهیم، اهل نماز میشوند.
* اگر مُبلغی بخواهد بدون شرکت در دوره های گوناگون، اطلاعات خود را در موضوع نماز بالا ببرد تا بتواند در تبلیغ، اثرگذار باشد، چه کتاب هایی را به او معرفی می کنید؟
کتاب شناختنامهی نماز آیتالله ریشهری (رضوان الله علیه) بسیار عالی است. پیشنهاد بنده این است که دوستان عزیز حتما این کتاب را بخوانند.
کتاب «چگونه یک نماز خوب بخوانیم» استاد پناهیان خیلی زیباست. مباحث ایشان در این کتاب، برای مخاطب جوان است و اگر کسی همینها را فقط بخواند و به خوبی بیان کند، خیلی تأثیرگذار است.
استاد قرائتی چند کتاب دارد که کتابهای زیبایی است؛ کتاب تفسیر نماز، کتاب پرتویی از اسرار نماز، اینها کتابهای زیبایی است که آقای قرائتی دارند و میتواند تأثیرگذار باشد.
خود مرکز تخصصی نماز هم دورههایی برگزار میکند، مثلا ۱۰ دورهی ۵ ساعته دارد که دفتر تبلیغات این دوره را برگزار کرده است. مثلا یک استاد میآید و اسرار نماز را میگوید و ۲۰ کلیپ تا ۱۵ دقیقه است. یکی از اساتید میآید و شبهات نماز را مطرح میکند و جواب میدهد و ۲۰ کلیپ ۱۵ دقیقه است. این دورهای است که برگزار کردهاند.
کلیپ هایی که بیان کردیم، در حال حاضر در مرکز تخصصی نماز وجود دارد و مبلغین میتوانند با آنها ارتباط بگیرند و فیلمهایش هم هست و میتوانند از آن استفاده کنند. یک استادی آیات نماز را توضیح داده است. به اندازهای است که حالا تخصصی نماز هم نیست، ولی اگر یک مبلغ بخواهد اینها را یاد بگیرد و بخواهد مباحث نمازی را مطرح کند قابل استفاده است.
، چرا بعضی از افراد بینماز شدهاند؟ دلیل اصلی این کار چه می تواند باشد؟
دلیل ها متفاوت است. انسانها به انگیزههای مختلفی بینماز هستند و با انگیزههای مختلفی با نماز میشوند. یک نفر یک سفر به زیارت امام رضا(ع) میرود و برمیگردد و یا یک سفر پیادهروی اربعین میرود و برمیگردد و نمازخوان میشود و یک نفر هم ۱۰ سفر میرود و میآید و با نماز نمیشود. بعضی از افراد به ICU بیمارستان میروند و برمیگردند و با نماز میشوند.
بنده موردی را سراغ دارم که کاملا بینماز بود و فقط با ازدواج، نمازخوان شد. آقایی میگفت: من ازدواج کردم، خانم من بینماز بود و من را دید که نماز میخوانم، به خاطر عشقی که به من داشت نمازخوان شد و بعد ما با هم صحبت کردیم و نماز او تقویت شد. یا اینکه کسی دربارهی نماز شبهه و یا گرهی ذهنی دارد، اینها خیلی مهم است.
: چرا ما نماز بخوانیم؟ خدا چه نیازی به نماز ما دارد؟ چرا عربی بخوانیم؟ چرا من حجاب داشته باشم؟ عبادت به جز خدمت خلق نیست، من به خلق خدمت میکنم، دلت پاک باشد، نماز نخواندید اشکالی ندارد. اینها نماز خواندند و اختلاس کردند و کشور را خوردند و بردند. یکی یکی سؤالات را پرسید و من هم جواب دادم. سؤالات تمام شد و سؤال دیگری نداشت. گفتم: نماز میخوانی؟ گفت: باید فکرهایم را بکنم. به مادرش گفتم: شما فعلا چیزی به او نگویید و اجازه دهید فکر کند. «وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتَجَارَکَ فَأَجِرْهُ حَتَّی یسْمَعَ کَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ»[۲]؛ کسی که دربارهی اسلام مشکل فکری دارد، بیاید فکر کند، تحقیق کند و بعد برگردد، اسلام هم کاری با او نداشته باشد و فشاری هم به او وارد نکنید.
راهکارهایی برای بیدارکردن فرزندان جهت نماز صبح وجود دارد.
اولا شب زود خوابیدن برای بچههایی مثل دختر و پسر ۱۲-۱۳ ساله خیلی مهم است، چون خوابشان باید زیاد باشد. نوجوانی هم فصل خواب است. شب زود خوابیدن خیلی مهم است. اگر میگویند: نمیشود زود خوابید، اشکالی ندارد، از یک ساعتی به بعد لامپهای خانه را کم کنید.
بنده کسی را میشناسم که بچهی او میگوید: من باید فوتبال را ببینم. اشکالی ندارد، شما لامپهای خانه را کم کن تا تاریک باشد و به محض اینکه فوتبال را دید سریعتر خوابش میبرد، چون اینها گاهی اوقات نیم ساعت یا یک ساعت هم در رختخواب میغلتند.
دوم اینکه اگر غذا در آخر شب خورده شود و سنگین هم باشد، معده تا دو ساعت تلاش میکند که غذا را هضم کند، او چطور میخواهد صبح بلند شود؟ غذای شب سبک باشد و اگر اول شب هم باشد بهتر است.
در مورد امام خمینی در حدود ۱۳ سالی که در نجف بودند آمده است که غذای شب ایشان غالبا نان، پنیر، گردو و چایی بود. گردو گرم و خوب است ولی غذای سبکی است. با این غذای سبک گاهی اوقات انسان نیمه شب از گرسنگی خودش بیدار میشود. پیرمردان قدیم به بنده گفتند: حاجآقا! ما ابتدای شب غذا میخوردیم و نیم ساعت به اذان صبح مانده از گرسنگی بیدار میشدیم و نماز شب هم میخواندیم. اگر زمستان است، کنار بخاری خوابیدن و هوای گرم شدید بیدار شدن را سخت میکند.
نکتهی بعدی اینکه وقتی خودمان میخواهیم صبح بلند شویم و نماز بخوانیم، طبق روایات اینطور است که نزدیک فرزندمان و در فاصلهی یکی، دو متری او بایستیم و نماز بخوانیم. نیازی نیست که داد هم بزنیم ولی صدای ما را بشنود.
در روایت آمده است که نماز شب را به نحوی بخوانید که اگر کسی در خانوادهی شما هست در طول سال شما را ببیند.
گاهی اوقات انسان در خواب میغلتد و از خواب بیدار میشود و میبیند که یک نفری دارد یک کاری انجام میدهد، از ۳۶۵ روز سال، ۲۰-۳۰ یا ۵۰ روز وقتی میغلتد، بلند شود و ببیند که پدر و مادر او نماز میخوانند. حالا این برای نماز صبح اتفاق بیافتد. اذان را بگویید، خوب است که بلند گفته شود، نه اینکه داد بزنید. اذان گفته شود و نماز را بخوانید.
بهتر است که بچهها را در سه مرحله بلند کنید، زمانی که میخواهید خودتان به سرویس بهداشتی بروید و وضو بگیرید صدا بزنید، معمولا بلند نمیشوند. میروید و وقتی خواستید برای نماز بایستید دوباره صدا میزنید و بلند نمیشوند. گاهی اوقات میگوید: باشد، بلند میشوم. به او بگویید: میخواهی ۵ یا ۱۰ دقیقهی دیگر صدایت کنم؟ میخواهی یک غلت دیگر بخوری و صدایت کنم؟ گاهی اوقات اشتباه برخورد میکنیم و میگوییم: بلند میشوی یا نمیشوی؟ او هم میگوید: نمیشوم. این اشتباه است. باید بگوییم: الان بلند میشوی و یا ۱۰ دقیقهی دیگر تو را صدا کنم؟ بنده کسانی را سراغ داشتم که گفتند ما هر روز ۴۵ دقیقه برای نماز صبح فرزندمان و بیدار کردن او وقت میگذاشتیم. مینشستیم و تعقیبات را میخواندیم. البته شیوه باید اینطور باشد که خودشان خودکار بلند شوند.
ما باید یکسری کارهایی را انجام دهیم. گاهی اوقات نماز فرزند در طول روز قضا شده است و میگویید: عزیزم! نمازت قضا شد. یا مثلا یک جملهای دربارهی قضا شدن نماز صبح میگویی. از لحاظ فکری در کنار این اجباری که انجام میدهی، این کار را هم میکنید.
نکتهی بعدی اینکه؛ برای نماز صبح حتما یک خوراکی خوب به آنها بدهیم. نمیخواهیم رشوه بدهیم، همه بخورند، همه خوراکی خوب بخورند. علامه قاضی فرمودند برای نماز شبتان انگور بخورید، یک خوراکی بخورید و با نشاط نماز شب بخوانید. ما هم میگوییم که برای نماز صبحمان این کار را بکنیم و یک خوراکی خوب بخوریم. مادری میگفت: بچهی من انار دوست دارد و انار برای او آماده میکنم و در یخچال میگذارم و صبح که میخواهم او را صدا بزنم، با کاسهی انار او را صدا میزنم. بچه علاقه دارد و بلند میشود و انارش را میخورد و دو رکعت نماز هم میخواند. یک خوراکی خوب حتما در کنار بیدار کردن بچه به او بدهید، خودتان هم بخورید که فکر نکند رشوه است.
اگر میتوانید برنامههای مهمتان را در آن زمان قرار دهید. اوایل انقلاب شده بود و فعالیتهای شهید ابراهیم هادی در ارگانهای مختلف خیلی زیاد بود و فرصت نمیکردند ورزش باستانی انجام دهند. به دوستشان گفته بودند که؛ ما این ورزشهای باستانی که انجام میدهیم را میخواهیم انجام دهیم. چه کنیم؟ همه قرار گذاشتند که هنگام نماز صبح در زورخانه باشند. نماز اول وقتشان را در آنجا بخوانند و بعد ورزشهایی که علاقه دارند انجام دهند و بعد دنبال کارشان بروند. این باعث شده که خیلی نمازشان را اول وقت بخوانند. بچههای ما آن روزی که میخواهند به اردو یا مسافرت بروند، نیم ساعت قبل از اذان صبح هم بلند میشوند. یک چیزی که علاقهشان را ایجاد میکند اگر بتوانیم آن زمان قرار دهیم خوب است.
برخی به دلیل علاقه به همسر نمازخوان، به نماز روی میآورند. برخی دیگر به دلیل شبهات فکری (مثل ضرورت نماز یا رفتار ناشایست نمازگزاران) از نماز دوری میکنند. مثلاً جوانی پس از پاسخ به سؤالاتش گفت: باید بیشتر فکر کنم. فشار نیاوردن و اجازه تفکر، راهحل مناسبی است.
* چه عوامل و دلایل روانشناختی، اجتماعی یا فرهنگی میتوانند منجر به دوری برخی افراد از نماز شوند؟ آیا میتوان الگوهای مشترکی در رفتارها یا تجربیات این افراد شناسایی کرد؟
هر فردی به انگیزههای خاصی از نماز دور میشود و به انگیزههای متفاوتی نیز به نماز بازمیگردد. برای مثال، برخی پس از یک سفر زیارتی مانند زیارت امام رضا(ع) یا پیادهروی اربعین، تغییر میکنند و نمازخوان میشوند، در حالی که برخی دیگر حتی پس از چندین سفر، تغییری در رفتارشان ایجاد نمیشود.
برخی نیز پس از تجربههای سخت زندگی، مانند بستری شدن در ICU، به نماز گرایش پیدا میکنند.
* فرزندم با وجود استعداد درخشان و موفقیتهای تحصیلی، نماز نمیخواند
مورد جالبی که به خاطر دارم، فردی بود که کاملاً بینماز بود، اما پس از ازدواج، به دلیل علاقه و احترامی که به همسر نمازخوانش داشت، به نماز روی آورد.
همسرش نیز به مرور زمان، تحت تأثیر او، نماز را جدیتر گرفت و این موضوع باعث تقویت ایمان هر دو شد. از سوی دیگر، برخی افراد به دلیل شبهات ذهنی یا گرههای فکری از نماز دوری میکنند.
این شبهات میتواند شامل سؤالاتی درباره ضرورت نماز، زبان عربی، حجاب، یا حتی نقش عبادت در زندگی باشد.
: «چرا باید نماز بخوانیم؟ خدا چه نیازی به نماز ما دارد؟ چرا باید به زبان عربی نماز بخوانیم؟
چرا باید حجاب داشته باشم؟ آیا عبادت فقط خدمت به خلق نیست؟ من به دیگران خدمت میکنم، پس آیا نماز خواندن ضرورتی دارد؟ افرادی که نماز میخوانند، گاهی کارهای ناشایست مانند اختلاس انجام میدهند؛ پس نماز چه فایدهای دارد؟»
«وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتَجَارَکَ فَأَجِرْهُ حَتَّی یسْمَعَ کَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ» (سوره توبه، آیه ۶). این آیه تأکید میکند که اگر کسانی درباره اسلام سؤالات یا شبهاتی دارند، باید فرصت داده شوند تا بدون فشار، به تحقیق و تفکر بپردازند.
* آیا این که شمر از نماز سوءاستفاده کرد، دلیل میشود تو هم نماز نخوانی؟
این نشان میدهد که بسیاری از جوانان، به ویژه دانشجویان، با شبهات فکری مواجه هستند. برخی از این شبهات به رفتارهای نادرست افرادی برمیگردد که با وجود نمازخوان بودن، مرتکب اعمال ناشایست میشوند.
این موضوع نیازمند دو نوع پاسخ است:
اولاً، حاکمیت باید با افرادی که از نماز سوءاستفاده میکنند، برخورد قاطعانه داشته باشد.
ثانیاً، باید شبهات فکری افراد به درستی پاسخ داده شود.
در این زمینه، مثالی از امام حسین(ع) و شمر وجود دارد. به آن جوان گفتم: «امام حسین(ع) نماز میخواند و انسان خوبی بود، درست است؟»
پاسخ داد: «بله.» سپس پرسیدم: «شمر هم نماز میخواند، اما انسان بدی بود، درست است؟»؛ باز هم پاسخ مثبت داد. سپس گفتم: «پس چرا به جای نگاه کردن به امام حسین(ع)، به شمر نگاه میکنی؟ آیا این که شمر از نماز سوءاستفاده کرد، دلیل میشود تو هم نماز نخوانی و به دین ضربه بزنی؟»
این موضوع را میتوان با مثال دانشگاه نیز توضیح داد: اگر کسی از دانشگاه سوءاستفاده کند و کارهای نادرست انجام دهد، آیا این دلیل میشود که ما فرزندانمان را به دانشگاه نفرستیم؟
خیر، ما باید به فرزندانمان بیاموزیم که از دانشگاه و درس به خوبی استفاده کنند. به همین ترتیب، باید به جوانان یادآوری کنیم که نماز فواید و آثار مثبت بسیاری دارد و سوءاستفاده برخی افراد از نماز، دلیلی برای ترک آن نیست.
«نطق نور» برداشتی آزاد از ، اشارات و لطايف-لغات و مفردات کلمات کتاب آسمانی قرآن -توحید خانه ...اجلاس نماز به یاد اقامه گر نماز مرحوم « استاد لطفیان سرگزی مفسر قرآن کریم» به عنوان الگوی ترویج اقامه نماز برگزار شد-فقیه عارف میرزا آخوند ملا لطفعلی لطفیان سرگزی (ره)