مقاله -صنعت کتابت در تمدن اسلامی - اثر مرحوم لطفیان سرگزی از مولفان تفسیر حکیمانه
خاطرات محمد المختار ولد احمد، خاطرات ورقاء بنت ینتان (متوفی بعد از ۵۴۰هـ/۱۱۴۵م) یک زن اندلسیتبار
مسجد جامع حیدرخانه در بغداد
پدیده نویسندگی و کتابت ـ یا صنعت نشر کتاب در جوامع اسلامی ـ از شاخصترین پدیدههای شناختی است که تمدن اسلامی به تمدن انسانی هدیه داده و با توسعه خود، به فراوانی کتابها و تأسیس کتابخانههای عمومی و خصوصی منجر شد.
از جمله مشهورترین علمایی که برای کسب درآمد به کار ورّاقی مشغول بود، امام احمد بن حنبل (متوفی ۲۴۱هـ/۸۵۵م) بود که برای گذران زندگی در ایام طلبگی در قبال مقداری دستمزد به کتابت و نسخهبرداری کتابها مشغول بود.
فقیه و مورخ مشهور، شهاب الدین النویری الشافعی (متوفی ۷۳۳هـ/۱۳۳۳م) یکی از ورّاقان مشهور آن دوران بود که کتب بسیاری در علوم مختلف به خط او باقی مانده است. گفته شده که وی کتاب «صحیح بخاری» را ۸ مرتبه نسخهبرداری کرد و هر نسخه از این کتاب به خط وی، ۱۰۰۰ درهم (امروز معادل تقریبا ۲۰۰۰ دلار آمریکا) به فروش میرسید. او در هر روز ۳ جزوه ۱۰ صفحهای (۳۰ صفحه) کتابت میکرد.
از جمله پادشاهانی که به حرفه وراقی اشتغال داشت نیز میتوان به سلطان نورالدین زنگی (متوفی ۵۶۹هـ/۱۱۷۳م) اشاره کرد که ذهبی در کتاب تاریخ الاسلام نوشته است: «او گاهی نسخهبرداری و گاهی صحافی میکرد.»
«نطق نور» برداشتی آزاد از ، اشارات و لطايف-لغات و مفردات کلمات کتاب آسمانی قرآن -توحید خانه ...اجلاس نماز به یاد اقامه گر نماز مرحوم « استاد لطفیان سرگزی مفسر قرآن کریم» به عنوان الگوی ترویج اقامه نماز برگزار شد-فقیه عارف میرزا آخوند ملا لطفعلی لطفیان سرگزی (ره)